Een scheiding verandert alles. Niet alleen voor jou, maar voor het hele systeem dat je gezin was. En hoewel het huwelijk eindigt, eindigt het ouderschap niet. Sterker nog: het wordt ingewikkelder.
Vanuit een systemische blik kijk ik anders naar opvoeden na scheiding. Niet als een probleem dat moet worden opgelost, maar als een transitie die moet worden begeleid.
Het gezin eindigt niet, het verandert
Een veelgemaakte denkfout is dat na de scheiding twee losse gezinnen ontstaan. Maar systemisch gezien blijft het oorspronkelijke gezin bestaan, alleen in een andere vorm. Je kinderen hebben nog steeds twee ouders. Die ouders zijn nog steeds met elkaar verbonden, via die kinderen.
Hoe die verbinding eruitziet, bepaalt voor een groot deel hoe je kinderen de scheiding verwerken.
Loyaliteitsconflicten
Kinderen houden van beide ouders. Altijd. Ook als één ouder 'fout' zat. Ook als één ouder wegging. Die liefde is niet rationeel en niet onderhandelbaar.
Wanneer ouders, bewust of onbewust, hun kinderen in een loyaliteitsconflict dwingen, ontstaat er innerlijke verscheurdheid. Het kind voelt dat het moet kiezen. En dat is een onmogelijke keuze.
**Signalen van loyaliteitsconflicten:**
De plek van de nieuwe partner
Als er een nieuwe partner in het spel komt, wordt het systeem nog complexer. Die nieuwe partner heeft geen automatische plek. Hij of zij moet die plek verdienen, en dat kost tijd.
De valkuil is om de nieuwe partner te snel een ouderschapsrol te geven. Of juist om hem of haar volledig buiten het gezinsleven te houden. Beide extremen werken niet.
Systemisch gezien geldt: de biologische ouder blijft de ouder. De nieuwe partner kan een waardevolle volwassene zijn in het leven van het kind, maar vervangt niemand.
Wat kinderen nodig hebben
Onderzoek is hier vrij duidelijk over. Kinderen van gescheiden ouders doen het goed als:
En misschien wel het belangrijkste: als hun ouders, ondanks alles, in staat zijn om samen te werken als het om hen gaat.
De kracht van loslaten
Een van de moeilijkste dingen na een scheiding is loslaten. Niet alleen je ex-partner, maar ook je idee van hoe het had moeten zijn. Je verwachtingen over hoe je ex zou moeten opvoeden. Je behoefte om controle te houden over wat er in het andere huis gebeurt.
Dat loslaten is geen opgeven. Het is ruimte maken. Voor je kinderen om van beide ouders te houden. Voor jezelf om vooruit te gaan. Voor een nieuwe vorm van gezin die werkt.
---
*Wil je hier verder over praten? Plan een gratis kennismakingsgesprek van 30 minuten. Samen kijken we wat er speelt en of coaching iets voor jou kan betekenen.*
Gezinstherapeut en coach. Gespecialiseerd in genogrammen, systeemtherapie en oudercoaching.